مباحث کلاسی مددكاري اجتماعي كار با جامعه (استاد رنجبر)

1-     تعريف مددكاري اجتماعي:

مجموعه اي از تدابير و مشاوره و فعاليت هاي حرفه اي است كه در قالب نهادها و مؤسسات رفاهي، توانبخشي، اجتماعي، فرهنگي و تربيتي عرضه مي شود تا با ايجاد تغيير و دگرگوني مناسب در شرايط مادي و معنوي افراد و قشرهاي جامعه زمينه بهتري براي بهزيستي و رشد آنها گردد.

2-     تعريف مددكاري جامعه‌اي:

عبارت است از طرح و توسعه خدمات به منظور فراهم كردن نيازهاي بهداشتي، آموزشي، رفاهي و اقتصادي جامعه.

· در مددكاري جامعه اي مددكار اجتماعي كاملا آگاه است كه هيچ نوع فعاليت يا برنامه اي نبايد به سلامت بهزيستي و نيازهاي ساير قشرهاي جامعه آسيب برساند.

· كوشش مددكار جامعه اي در استفاده از منابع اجتماعي آن است كه تعادلي سالم بين ميزان استفاده از فرصت‌ها، مواهب، امكانات مربوط به پيشگيري و يا درمان به وجود آيد. همچنين تعادلي سالم براي دريافت كمك بوجود آورد.

· مددكار جامعه اي مانع دريافت كمك از ساير فرصت ها براي هيچ يك از گروه هاي اجتماعي ديگر نمي‌گردد. ولي كوشش مي كند تا افراد و گروه هاي محروم از مواهب و امكانات جامعه تاحد امكان استفاده نمايند.

·  مددكار جامعه اي براي افراد جامعه فرهنگ آنها، مذهب آنها، زبان آنها، و مقام انساني آنها احترامي خاص قائل است.

· یکی از مهمترین روش های مددکاری جامعه ای برنامه ریزی اجتماعی است. بخصوص در جوامع صنعتی امروز که سرعت تکنولوژی به سرعت رو به افزایش است، هر گونه تعامل و یا تأخیری در برنامه ریزی و اجرای آ ن، جامعه را نسبت به جوامع پیشرفته عقب خواهد انداخت.

3-     اهداف مددكاري اجتماعي

1- تربيت نيروي انساني متخصص و متعهد مورد نياز جامعه   2- تقويت مؤسسات و مراكز مددكاري اجتماعي و مشاوره‌اي

3- تلفيق علم و عمل در روش هاي نوين و انطباق آنها با اصول و قوانين و ارزشها

4-     اهداف مددكاري جامعه اي

ايجاد انگيزه در مردم جامعه براي افزايش مشاركت مردم در شناخت مشكلات و پيشنهاد راه حل براي مشكلات موجود و اقدام لازم در پيگيري مسائل     و     تقویت مردم در زمینه های مختلف

5-      نقش های مددکار جامعه ای چیست؟

1- آگاهی دادن به جامعه         2- همبستگی و انسجام در جامعه           3- پیشگیری در جامعه

4- شناخت و معرفی مشکلات و معضلات جامعه           5- ارتباط مردم با مؤسسات و مراکز خدماتی و رفاهی

6-     وظایف مددکار اجتماعی شاغل در کار جامعه ا ی چیست؟

1- مددکار اجتاعی باید احساس کند که شرایط تحول در جامعه وجود دارد یا نه

2- مددکار اجتماعی می داند که تغییر و تحول نیاز به زمان دارد و هرگز بصورت سریع اتفاق نمی افتد

3- مددکار اجتماعی قبل از ایجاد تحول باید بداند که منابع و امکانات جامعه آمادگی برای جوابگوی تغییرات را دارد یا نه؟

4- مددکار اجتماعي لازم است میزان مقاومت جامعه را نسبت به هر مسئله ای بسنجد و علت های مقاومت را بررسی نماید.

5- مددکار اجتماعی حرفه ای می داند که مقاومت حالت طبیعی هر جامعه نسبت به تغییر است.

6- مددکار اجتماعی در مقابل مقاومت های جامعه هرگز عکس العمل نشان نمی دهد و سعی می کند با آگاهی دادن مداوم میزان مقاومت را کاهش دهد.

7- مقاومت ها ممکن است به علت وجود ترس و اضطراب نسبت به نتایج کار باشد. پس لازم است با صبر و حوصله رفع نگرانی گردد.

8- مددکار جامعه ای باید نسبت به عقاید، مذهب، آداب و رسوم مردم کاملا آگاه و برای آنها نهایت احترام را قائل باشد.

7-     نقش مددکار اجتماعي در جامعه

1- پیشگیری: از طریق آموزش        2- درمان: از زمان شروع مشکل آغاز مي شود      3- پیگیری: دائما بايد باشد

8-     فرضیه های مددکاری جامعه ای

1- جامعه قصد تغییر دارد         2- جامعه قادر است مشکلات خود را تشخیص دهد و آنها را حل نماید

3- مردم جامعه نسبت به تغییر و تحول مقاوم هستند

9-     مشکل در کار جامعه ای چیست؟

مشکل در کار جامعه ای ابعاد وسیع و کلی دارد و متوجه سیستم ها و نظام های موجود در جامعه است. مانند مسائل بهداشت و درمان / آموزش و پرورش / آسیب های اجتماعی و ...    که به چهار حالت ممکن است بروز نماید:

1- مشکل از طرف جامعه درک شده باشد.      2- مشکل از طرف جامعه درک نشده باشد.

3- مشکل از طرف جامع درک شده اما تصور کمی از ماهیت اصلی مشکل دارند (مانند مناسب سازی وسایل نقلیه عمومی)

4- مشکل از طرف جامع درک شده اما تصور زیادی از ماهیت اصلی مشکل دارند (مانند شیوع بیماری وبا در جامعه)

10- فعالیت مددکاری جامعه ای از لحاظ زمانی چگونه تقسیم بندی می شود؟

1- برنامه های کوتاه مدت: مانند جمع آوری متکدیان اسلامشهر     2- برنامه های میان مدت: طرح غربالگری تنبلی چشم

3- برنامه های بلند مدت: مانند طرح ریشکن کردن فلج اطفال

11- فرق بین مددکاری اجتماعی و پزشک را بیان کنید.

اگر پزشک جامعه را ترک کند همه افراد جامعه به او احساس نیاز و وابستگی پیدا می کنند. اما اگر مددکار، جامعه را ترک کند و دیگر نیازی به او نباشد، مردم می توانند مشکل خود را تشخیص داده و آن را حل نمایند.

12- مددکار جامعه ای و مشارکت مردم در جامعه چگونه است؟

مشارکت مردم از شرط های عمده مددکار جامعه ای می باشد.

مددکاری جامعه ای یعنی مشارکت کلیه افراد جامعه برای شناخت مشکل، و طرح ریزی و راه حل  برای حل مشکلات جامعه.

13- اقدام اجتماعی مددکار جامعه ای چیست؟ و مددکار چه نقشی در آن دارد؟

عملی که به فوریت ریشه یابی و برطرف شود. با توجه به مسائلی که در جامعه وجود دارد، باید پس از بررسی های به عمل آمده اقدام اجتماعی را انجام داد.                       مددکار اجتماعی با جمع آوری اطلاعات و هماهنگی بین سازمان ها و ارگان های مرتبط، راه کار عملی را به دولت پیشنهاد می دهد.

14- پاره گروه چیست و مددکار چه نقشی در آن می تواند داشته باشد؟

در هر جامعه بر اساس قوم، قبیله، فامیل، طایفه پاره گروه شکل می گیرد که از نظر زبان، دین، فرهنگ و سطح طبقاتی یکسان می باشند. و هرچه جامعه بزرگتر باشد پاره گروه ها نیز به همان نسبت بزرگتر هستند.

مسائل طایفه ای و قبیله ای از عواملی است که سبب می شود، این پاره گروه ها باهم سازش نداشته باشند.

مددکار اجتماعی با شناسایی رهبران (مرئی و نامرئی) سران قبایل، آنان را دعوت به مشارکت نموده و با  ایجاد ارتباط و جلسات پی در پی بین آنها می تواند طرح ها را به خوبی اجرا کند.

در اجرای طرح ها افراد موافق، مخالف، بی تفاوت، سران طایفه، افراد مسن صاحب نفوذ، انقلابی، مذهبی، سیاسی، حزبی، اقلیت ها، مهاجرین (که می توانند به صورت مرئی و نامرئی باشند) وجود دارد. که می تواند باعث بی تفاوتی نسبت به اجرای طرح ها شوند. مددکار اجتماعی با ایجاد همبستگی و تعاون بین آنها می تواند عوامل بی تفاوتی نسبت به اجرای طرح را برطرف نماید.

15- مراحل اجرایی مددکار جامعه ای چیست

مراحل اجرایی عبارتست از  1) مشارکت جامعه    2) پذیرش

 که مراحل پذیرش عبارست از:   الف) پذیرش جامعه توسط مددکار    ب) پذیرش مددکار جامعه ای توسط جامعه

ج) پذیرش متقابل جامعه و مددکار       د) عدم پذیرش دو طرفه